[CK cho người mới] Phần 4: Các lệnh mua bán cổ phiếu

1. Các lệnh giao dịch cổ phiếu:

  • Lệnh ATO (At the Open): Mua bằng mọi giá lúc mở cửa phiên giao dịch (thời gian từ 9h – 9h15). Mua/bán thời gian này chỉ thích hợp với tâm lý cố gắng mua/ bán bằng mọi giá.
  • Lệnh giới hạn LO (Limit Order): Đặt một mức giá cụ thể và chờ đợi giá cổ phiếu dao động xuống mức giá vừa đặt để được khớp lệnh. Lệnh này phù hợp với thị trường biến động không quá mạnh.
  • Lệnh giới hạn MP (Market Price): Lệch này mua/bán được ngay với giá đang được khớp tại thời điểm đó. Chỉ nên dùng khi thấy giá cổ phiếu có dấu hiệu sắp tăng mạnh (nếu mua) hoặc giảm mạnh (nếu bán).
  • Lệch ATC (At the Close): Chức năng giống lệnh ATO phía trên nhưng diễn ra vào cuối phiên giao dịch (thời gian từ 14h30 – 14h45). Chỉ thích hợp khí  muốn mua/ bán bằng mọi giá.
  • Lệnh PLO: Áp dụng cho sàn HNX trong thời gian 14h45-15h00 và chỉ cho phép mua bán tại giá đóng cửa phiên hiện tại.

2. Các chú ý khi đặt lệnh giao dịch:

  • Cẩn thận khi đặt lệnh MP vì sẽ bị khớp ngay lập tức, ví dụ nếu bạn mua bằng lệnh MP thì giá sẽ ưu tiên khớp mua tại giá 1 ở phần Dư bán, sau đó sẽ khớp tiếp tới giá 2, giá 3… cho tới khi khớp đủ khối lượng đặt.
  • Lệch ATO/ATC là lệnh được ưu tiên khớp, thực chất là tranh mua giá trần và tranh bán giá sàn => giá sẽ không được như mong muốn. Vì vậy nên lạm dụng vừa phải đề phòng trường hợp có sự chủ động kéo giá. Kết phiên ATO/ATC, giá thực hiện sẽ được xác định sao cho tổng khối lượng khớp được là lớn nhất.

3. Các lệnh điều kiện:

– Hiện tại một số công ty đã thêm lệnh điều kiện tức là lệnh mua/ bán sẽ được kích hoạt khi giá tăng hoặc giảm tới một ngưỡng được đặt trước. Chức năng này cung cấp cho Khách hàng các hình thức đặt lệnh tiện lợi và linh hoạt hơn so với việc đặt lệnh mua bán chứng khoán thông thường. Có các loại lệnh điều kiện sau:

3.1. Lệnh đặt trước ngày (TCO)

Loại lệnh này giúp Quý khách đặt lệnh trước phiên giao dịch từ 1 đến nhiều ngày với số lượng và giá được xác định trước.

Màn hình đặt lệnh trước ngày (Nguồn: SSI)

3.2. Lệnh tranh mua, tranh bán (PRO)

Loại lệnh này giúp Khách hàng có thể đặt lệnh mua bán chứng khoán với khả năng khớp lệnh cao nhất. Đến ngày hiệu lực, hệ thống sẽ tự động chuyển đổi giá của lệnh đặt giữa các phiên sao cho lệnh đặt của Quý khách luôn có mức giá ưu tiên khớp cao nhất. VD: sàn HOSE, phiên 1, hệ thống tự động cập nhật giá của lệnh thành ATO để ưu tiên khớp, sang phiên 2, hệ thống tự động đổi giá của lệnh thành lệnh mua giá trần, lệnh bán giá sàn, phiên 3 giá tự động đổi thành ATC…

Màn hình đặt lệnh tranh mua, tranh bán (Nguồn: SSI)

3.3. Lệnh dừng (ST)

Lệnh này cho phép khách hàng đặt bán chứng khoán tại một mức giá xác định trong tương lai hay còn gọi là lệnh dừng lỗ hoặc chốt lời theo một mức giá dự định trước.

Màn hình đặt lệnh dừng (ST) (Nguồn: SSI)

3.4. Lệnh xu hướng (TS)

Lệnh xu hướng là trợ giúp nhà đầu tư Bán với giá tối ưu nhất vùng đỉnh khi thị trường có xu hướng tăng và Mua với giá tối ưu nhất vùng đáy khi thị trường có xu hướng giảm. Với nguyên lý kích hoạt tự động của Lệnh xu hướng, nhà đầu tư không cần theo dõi diễn biễn thị trường mà vẫn có thể Mua đáy – Bán đỉnh.

Các loại giá trong lệnh xu hướng:

  • Giá thị trường (MP_Market Price): là giá khớp cuối cùng của cổ phiếu hoặc chỉ số. Đầu ngày khi chưa có giá khớp gần nhất thì giá MP sẽ được xác định là giá tham chiếu
  • Giá kích hoạt: (TP_Trigger Price): là giá được sử dụng để so sánh với giá thị trường của cổ phiếu để xác định điều kiện về giá của lệnh điều kiện có thỏa mãn hay không.
  • Giá đặt lệnh: (OP_Oder Price): là giá của lệnh thật được phát sinh vào sàn khi lệnh thỏa mãn điều kiện về lệnh đặt

3.4.1. Lệnh mua xu hướng

Giúp Nhà đầu tư mua được cổ phiếu rẻ nhất có thể trong  trường hợp dự đoán thị trường sẽ giảm nhằm thiểu hóa chi phí cho khách hàng. Khách hàng có thể tham khảo ví dụ dưới đây để hiểu rõ bản chất của lệnh mua xu hướng.

Ví dụ: Hiện tại CP SSI đang giao dịch ở mức giá 200.000đ/cp. Giả sử rằng KH dự đóan xu hướng thị trường trong thời gian tới sẽ giảm và mong muốn mua được CP SSI ở mức giá thấp nhất có thể mà không có nhiều thời gian theo dõi thị trường. Nhà đầu tư sẽ đặt lệnh xu hướng mua với khoảng dừng tuyệt đối (phần chênh lệch giữa giá kích hoạt so với giá thị trường hiện tại) là 20.000đ

Màn hình lệnh mua xu hướng sẽ thể hiện như sau:

  • A: Khi thị giá  (MP) CP SSI là 200.000đ/cp thì giá kích hoạt (TP) là 220.000đ/cp (=200.000đ +20.000đ).
  • B:Sau đó thị trường tiếp tục giảm thì giá kích hoạt sẽ trượt giảm theo các mốc giá mới. Thị giá cổ phiếu SSI giảm xuống các mức giá 170.000đ/cp; 150.000đ/cp; 140.000đ/cp thì giá kích hoạt sẽ trượt giảm lần lượt là 190.000đ/cp; 170.000đ/cp và 160.000đ/cp.
  • C: Tiếp đó thị trường đảo chiều tăng nhẹ, thị giá SSI tăng tới 155.000đ/cp, giá kích hoạt (TP) sẽ đi ngang ở mức giá 160.000đ/cp. Lúc này giá thị trường của SSI tăng nhưng chưa chạm tới mức giá kích hoạt (TP) nên lệnh mua CP SSI chưa được kích hoạt vào sàn
  • D: Sau đó thị trường lại giảm , giá CP SSI giảm liên tục xuống các mức giá mới tới mức 80.000đ/cp thì giá kích hoạt tiếp tục điểu chỉnh trượt giảm theo xuống các mức giá kích hoạt mới tương ứng cho tới giá 100.000đ/cp
  • E: Thời điểm này TT đột nhiên quay đầu xác lập xu thế tăng, thị giá (MP) của SSI cũng tăng lên tương ứng. Giá kích hoạt (TP) gần nhất là 100.000đ/cp sẽ được hệ thống lưu lại và không thay đổi. Khi Thị giá (MP) cổ phiếu SSI tăng tới giá  100.000đ/cp, chạm mức giá kích hoạt gần nhất và thỏa mãn điều kiện kích hoạt của lệnh mua xu hướng (giá TT (MP) >= giá kích hoạt (TP), Web Trading tự động gửi lệnh mua CP SSI với giá 100.000đ/cp (lệnh LO) vào sàn.

Từ đồ thị trên khi thị trường biến động liên tục, giảm rồi bật tăng nhẹ lần 1 từ mức giá 140.000đ/cp lên 155.000đ/cp, nhiều NĐT thường có xu hướngđặt lệnh mua ngay ở khoảng giá này. Tuy nhiên, đây chưa phải là khoảng giá tốt nhất để mua. nếu Nhà đầu tư sử dụng lệnh mua xu hướng thì giá kích hoạt sẽ luôn bám sát diễn biến của thị trường. sau những cú hồi nhẹ, nếu TT tiếp tục giảm thì NĐT sẽ mua được CP với mức giá tốt hơn, trong ví dụ này KH  sẽ mua CP SSI với giá  là 100.000đ/cp thay vì mua trong khoảng giá  giá 140.000đ/cp đến 155.000đ/cp.

Màn hình đặt lệnh mua xu hướng (Nguồn: SSI