Chứng khoán phái sinh là gì? Các bước để giao dịch phái sinh?

Chứng khoán Phái sinh phát triển mạnh nhờ các ưu điểm như: Giao dịch được cả hai chiều mua/ bán giúp kiếm được lợi nhuận khi thị trường sụt giảm, giao dịch T+0 linh hoạt, tỷ lệ đòn bẩy cao. Tuy nhiên đối với nhà đầu tư mới chưa giao dịch phái sinh sẽ có rất nhiều câu hỏi cần được giải đáp. StockWin giới thiệu tới nhà đầu tư lộ trình nghiên cứu bài bản nhất về phái sinh và cách giao dịch phái sinh đạt hiệu quả cao.

I. Tìm hiểu về Chứng khoán Phái sinh.

1. Chứng khoán phái sinh là gì?

Chứng khoán Phái sinh (CKPS) là một công cụ tài chính, trong đó giá trị của CKPS phụ thuộc vào giá trị của một hay nhiều loại tài sản cơ sở.

Chứng khoán Phái sinh được chia thành 4 loại chính:

  • Hợp đồng Kỳ hạn: là thỏa thuận pháp lý giữa bên mua và bên bán về một loại tài sản tại một thời điểm đã xác nhận trong tương lai với mức giá đã được thống nhất tại ngày thực hiện giao dịch.
  • Hợp đồng Tương lai: là một hợp đồng kỳ hạn đã được chuẩn hóa, niêm yết và giao dịch tại thị trường tập trung (sở Giao dịch Chứng khoán).
  • Hợp đồng Quyền chọn: là thỏa thuận pháp lý trong đó một bên yêu cầu thực hiện và bên kia có nghĩa vụ phải mua hoặc bán một lượng tài sản cơ sở theo mức giá đã được xác định trước tại hợp đồng trong một khoảng thời gian hoặc tại một thời điểm nhất định trong tương lai.
  • Hợp đồng Hoán đổi: là một thỏa thuận pháp lý trong đó hai bên sẽ cam kết hoán đổi dòng tiền của một công cụ tài chính của một bên với dòng tiền của công cụ tài chính ở bên còn lại trong một khoảng thời gian nhất định.

Ví dụ về Hợp đồng tương lai mua gạo

2. Các sản phẩm phái sinh hiện nay trên thị trường Việt Nam?

Sản phẩm Phái sinh hiện tại trên thị trường Việt Nam tính đến thời điểm 2019 là Hợp đồng tương lai chỉ số VN30Index, ngoài ra các hợp đồng tương lai chỉ số HNX30Index, trái phiếu chính phủ đang được xây dựng và sẽ ứng dụng trong tương lai.

Mẫu hợp đồng tương lai được mô tả chi tiết trong bảng sau:

Các mẫu hợp đồng tương lai trên thị trường phái sinh Việt Nam

3. Lợi ích và công dụng của chứng khoán Phái sinh?

  • Công cụ phòng ngừa rủi ro: Nắm giữ tài sản chứng khoán cơ sở và bán khống (short) Phái sinh để trung hòa rủi ro. Ví dụ: Bạn Mua 10k cổ phiếu HPG giá 35.000 đồng khi VnIndex 1000 điểm, tổng giá trị là 350 triệu nhưng lo ngại thị trường diễn biến xấu, giả sử sau đó thị trường giảm mất 50 điểm (5%), phái sinh cũng giảm 50 điểm so với hôm mua HPG, và HPG đã lỗ 6%. Như vậy tài sản của bạn đang lỗ là 350 triệu x 6% = 21,0 triệu, bạn có thể tránh khoản lỗ này nếu Short 4 hợp đồng phái sinh (khoảng 70 triệu) ngay sau khi mua HPG và lãi phái sinh thu được là 4 hợp đồng x 5 triệu = 20 triệu (sẽ bù được khoản lỗ cơ sở 21,0 triệu). (Một điểm Phái sinh tương đương 100.000 nghìn).
  • Công cụ đầu cơ: Phân tích nhằm dự đoán sự biến động của chỉ số Phái sinh và VN30Index để Long (mua) hoặc Short (bán khống) nhằm ăn chênh lệch giá.

4. Bán khống hợp đồng tương lai là gì?

Bán khống là bán tài sản mà người bán không sở hữu, người bán thường kỳ vọng tài sản đó sẽ giảm giá trong tương lai để mua lại được với giá thấp hơn nhằm ăn chênh lệch. Tại Việt Nam chỉ bán được cổ phiếu khi bạn đã sở hữu, tuy nhiên đối với thị trường phái sinh thì nhà đầu tư có thể bán khống hợp đồng tương lai chỉ số VN30Index mà không cần sở hữu tài sản.

5. Giao dịch T+0 là gì? Thanh toán trong ngày là gì?

Lợi thế của chứng khoán phái sinh là giao dịch T+0, nghĩa là cho phép nhà đầu tư đóng/ mở vị thế ngay trong ngày mà không quy định thời gian nắm giữ, có thể đóng vị thế ngay sau khi vừa mở vị thế.

Thanh toán trong ngày nghĩa là tại thời điểm cuối ngày, toàn bộ lãi/ lỗ đối với các vị thế đã đóng và lãi/ lỗ đối với các vị thế mở đều được ghi nhận và thanh toán cho khách hàng.

6. Ký quỹ phái sinh là gì? Tại sao phải nộp ký quỹ lên VSD?

Ký quỹ phái sinh là khoản đặt cọc nhằm đảm bảo thực hiện nghĩa vụ thanh toán trong tương lai (khi nhà đầu tư đóng vị thế hoặc khi đáo hạn hợp đồng).

Để tham gia giao dịch hợp đồng tương lai, cả bên mua và bên bán phải bỏ ra tài sản đặt cọc để và tiền đặt cọc này phải nộp lên trung tâm lưu ký chứng khoán (VSD). Nếu tiền đặt cọc giảm tới ngưỡng cảnh báo vi phạm tỷ lệ ký quỹ thì nhà đầu tư sẽ phải nộp thêm để duy trì vị thế hoặc sẽ bị ép đóng.

7. Đòn bẩy và mức ký quỹ trong phái sinh?

Đòn bẩy nghĩa là nhà đầu tư đặt cọc một lượng vốn nhỏ nhưng được khuếch đại giá trị danh mục lên gấp nhiều lần. Ví dụ để mua 1 tài sản trị giá 200 triệu với mức ký quỹ 10% (đòn bẩy 10 lần) thì nhà đầu tư chỉ cần bỏ ra số tiền thực tế là 20 triệu.

Tỷ lệ ký quỹ đối với chứng khoán phái sinh đã được Trung tâm lưu ký chứng khoán quy định thấp nhất là 13%, tuy nhiên tùy theo từng công ty chứng khoán để đảm bảo tỷ lệ tài khoản ở mức an toàn 80%, nhà đầu tư cần ký quỹ tổng cộng 16-18% giá trị hợp đồng để tham gia giao dịch. Ví dụ: Quý khách đặt mua hợp đồng tương lai tháng 8 (VN30F1808) hiện tại là 900 điểm. Số tiền Quý khách cần có : 900 *100.000 đ * 18% = 16.2 triệu đồng để tham gia mua/bán 1 hợp đồng. (Một điểm tương đương 100.000 đồng).

8. So sánh giữa chứng khoán phái sinh và chứng khoán cơ sở

II. Các bước để giao dịch phái sinh

Các bước để giao dịch chứng khoán phái sinh

StockWin hỗ trở mở tài khoản chứng khoán phái sinh miễn phí trực tiếp tại các công ty chứng khoán uy tín, chất lượng và thị phần hàng đầu Việt Nam như: SSI, VPBS từ tất cả các tỉnh thành trên toàn quốc. Cam kết bảo mật tuyệt đối an toàn thông tin khách hàng, hợp đồng mở tài khoản đầy đủ tính pháp lý và được xác nhận trực tiếp tại công ty chứng khoán. Nhà đầu tư đăng ký thông tin theo bảng sau, StockWin sẽ hỗ trợ mở trong thời gian sớm nhất.

Chọn công ty chứng khoán hỗ trợ:

Quý khách đã giao dịch Phái sinh chưa?

 

1. Nên mở tài khoản phái sinh ở đâu? Biểu phí và thuế giữa các công ty chứng khoán?

Hiện tại phí giao dịch phái sinh trên thị trường của các công ty chứng khoán dao động trong khoảng từ 3.000 đ – 10.000đ/ hợp đồng. Một số công ty chứng khoán đang miễn phí giao dịch để tăng thị phần, tuy nhiên thời gian miễn phí phụ thuộc vào quy định từng công ty.

Nên mở tài khoản phái sinh ở đâu? Biểu phí và thuế giữa các công ty chứng khoán?